محمد رضا شمس تبریزی حسابدار

.


موجودي مواد و كالا بخش مهمي از دارائي بسياري از واحدهاي تجاري صنعتي را تشكيل ميدهد . بنابراين روش ارزشيابي
و ارائه آن در صورتهاي مالي تأثير بسزائي در تغيير وضعيت مالي شركت دارد . موجودي مواد و كالا مسائل با اهميتي از قبيل
اندازه گيري ، كنترل و حفاظت را براي مديران و حسابداری مطرح مي كند .
با توجـه به اينكــه در مراكز صنعتي خريد ، انبارداري و نگهداري كالا در سطح وسيعي انجام مي پذيرد ، هر چه صنعت
مربوطه گسترده تر باشد بالطبع اقلام و كالاهاي مورد نياز و مصرف آن واحد بيشتر و متنـوع تر خواهـد بود . لذا جــهت
بـرنامه ريزي و آينده نگري و نيز آگاهي از وضعيت موجودي و مصرف كالا و مواد و همچنين كنترل آنها از نظر مالي به واحد
حسابداري انبارها نياز مي باشد . شايد بتوان گفت اين واحد يكي از مهمترين و حياتي ترين واحدهاي امورمالي مي باشد . براي
ايجاد دقت و كنترل هر چه بيشتر در امور كالا ، سيستم مكانيزه اي به نام سيستم پيوسته و يكنواخت تداركات و امور كالا

حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران تهيه كننده : مازيار زارعي

ايجاد شده است كه انبارها ، مراكز تداركات و حسابداري انبارهاي شركت ملي نفت ايران و شركتهاي تابعه ، تحت پوشش آن
قرار دارند .
عمليات انبارداري و حسابداري انبار شامل فعاليتهاي مهمي نظير مديريت انبار، جانمايي كالا، مديريت موجودي، ثبت ورود و
خروج كالا، قيمتگذاري و حسابداري مواد و كالا، مديريت درخواستها و سفارشگذاري، انبارگرداني و غيره ميباشد. به دليل
پيچيدگي، تنوع، اهميت و حجم بالاي فرايندهاي انبارداري و همچنين اهميت بالاي موجودي كالا، اين فعاليتها جزو نيازهاي
اساسي بسياري از شركتهاي توليدي و تجاري ميباشد. عمده مسئوليت هاي ماژول انبار و خدمات حسابداری انبار عبارتند از
:
آماده سازي اطلاعات موجودي مورد نياز براي مديران
مديريت ورود و خروج كالا بر اساس مجوزهاي صادر شده توسط ساير واحدهاي سازمان
ارائه سرويسهاي محاسبه و بهروزرساني موجودي تعدادي و مبلغي كالا در انبار
ثبت، نگهداري و ارائه وقايع مالي مربوط به ورود و خروج مواد و كالا از انبار

سيستم هاي مختلف طبقه بندي موجودي كالا:
اصولاً شركتهاي كوچك به دليل حجم پائين فعاليتهاي خود نيازي به طبقه بندي مفصل كالا در انبار ندارند ولي چنانچه هر
شركتي درهر وسعتي بخواهد نسبت به طبقه بندي اقلام خود در انباراقدام نمايد قادر خواهد بود يكي از سيستم هاي متداول
طبقه بندي كالا را كه متناسب با نياز خود تشخيص مي دهد انتخاب واجراء نمايد .
هنگام طبقه بندي كالا ، ضمن مشخص نمودن شماره طبقه بندي ، به هر يك ازطبقات شماره ) كد ( مخصوص داده مي شود
كه گوياي سيستم مورد استفاده از اقلام كالاي موجود در انبار مي باشد .
بطور كلي سيستم طبقه بندي به دو صورت عرضه شده است :
.1سيستم طبقه بندي كالا بطور استاندارد
.2سيستم طبقه بندي كالا بطور عادي و معمولي .
در سيستم طبقه بندي كالا بطور استاندارد سعي بر آن شده است كه سيستم جامع و فراگيري براي كليه اقلام به عمل آيد تا از
آن بتوان در كليه شركتهاي صنعتي و بازرگاني در يك كشور و يا حتي درسطح بين المللي استفاده گردد . يكي از سيستم هاي
استاندارد و فراگيري كه در طبقه كالا مورد استفاده قرار گرفته است ، طبقه بندي كالا در شركت هاي نفتي است كه برطبق سيستم
شركت تحت شل
) (Royal Dutch Shellعمل مي نمايد بطوري كه كليه شركت هايي كه با حفاري ، استخراج وتصفيه و پالايش
و صنايع نفت سروكار دارند از آن استفاده مي كنند. از جمله شركت ملي نفت ايران كه در حال حاضر از سيستم طبقه بندي و
مي گويند
MESC كه اختصاراً به آنMaterials And Equipment Standard And Code كدگذاري استاندارد كالا
استفاده مي نمايند .
برنامه ريزي و كنترل و ارزيابي موجودي ها :
موجودي كالاي شركتهاي توليدي و بازرگاني تقريباً بيشترين سرمايه گذاري آن شركتها را شامل مي گردد . به همين دليل
موجودي كالا مي بايست با مواظبت و مراقبت بيشتري اداره شود تا كارايي لازم منطبق با خط مشي هاي مديريت در آن



حاصل گردد به همين دليل توجه بيشتري نسبت به برنامه ريزي و اعمال سيستم هاي كنترل موجودي دراينگونه شركتها
ميشود .
سيستم كنترل موجودي ضمن رفع نياز سازماني ، بالا بردن راندمان در حد مطلوب و بهينه نمودن هزينه هاي كل موجودي را
به دنبال دارد از طرفي تصميم گيري در خصوص خريد انواع موجودي مقدار سفارش و بهترين زمان سفارش آنها خود از ديگر
مواردي است كه مي بايد در خصوص موجودي كالا و مواد در يك شركت مورد بررسي قرار گيرد .
بعضي از دارائي ها به دليل ماهيت واهميت آنها نياز بيشتر به توجه مديريت نسبت به ساير دارائي ها دارند . غالباً موجودي
هاي كالا و مواد درميان دارائي ها توجه بيشتر مديريت را در شركتهاي توليدي و بازرگاني جلب مي نمايد زيرا اينگونه موجودي
ها داراي 2خصيصه و مشخصه مي باشد .
اول اين كه معمولاً موجودي كالا به منابع و سرمايه گذاري زياد نياز دارد ومقدار سرمايه گذاري دلالت برتوجه مديران به اين
بخش مي باشد. زيرا براي تامين منابع مالي اينگونه سرمايه گذاري ها نياز به برنامه ريزي دارند . دوم اينكه موجودي كالا و
مواد بطور دائمي در چرخش است و برخلاف دارائيهاي ثابت ، موجودي مزبور به طور مستمر مصرف و دوباره جاي آن پر مي
شود .
در روند عمليات توليدي مواد خام در جريان ساخت قرار گرفته سپس تبديل به كالاي ساخته شده مي شود تا به فروش برسد.
گزارش انبار وانبارداري :
براي اينكه از وضع انبار در دوره هاي يا مواقع معين اطلاعات لازم بدست آيد وكنترل و مروري در وضع آنها بشود بايد گزارش
هايي )گزارش وضعيت مقداري و ريالي موجودي , وارده ـ صادره يا مصرفي ـ موجودي ( تنظيم گردد كه گوياي وضع كلي و
جزئي و تشريحي و موجوديهاي آنها باشد .
شمارش موجودي ها ) انبارگرداني( :
منظور از شمارش موجودي ها تعيين مقدار موجودي ها در تاريخ انبارگرداني است . اين امر مستلزم شناسايي كالا و متعاقباً
شمارش فيزيكي آنها مي باشد . شمارش موجودي ها عمدتاً از طريق توزين ، شمارش فيزيكي واندازه گيري موجودي هاي
متعلق به شركت در پايان هر دوره مالي و يا هر زمان مورد نياز ديگري صورت ميگيرد تا پس از تعيين مقدار واقعي وعيني
موجودي ها بتوان به نسبت به محاسبه قيمت آنها اقدام نمود.
چنانچه انبارگرداني و شمارش موجودي ها بطور صحيح و سيستماتيك انجام شود ، علاوه برحصول اطمينان ازصحت عمليات
ثبت شده در دفاتر و مطابقت آن با موجودي عيني موجودي ها ، مداخله بررسي مواد ذيل ضروري ميسازد :
الف : بررسي نحوه چيدن و انبار نمودن و نگهداري كالا در انبار
ب : بررسي و اطمينان از موجود بودن كالاي سالم و قابل مصرف در انبار و شناسايي اقلام پرمصرف و كم مصرف .



تعريف , اهميت و نقش كالا :
طبق تعريفي كه در استاندارد شماره 8حسابداري آمده موجودي مواد و كالا به داراييهايي اطلاق مي شود كه:
الف . براي فروش در روال عادي عمليات نگهداري مي شود،
ب . به منظور ساخت محصو ل يا ارائه خدمات در فرايند توليد قرار دارد،
ج . به منظور ساخت محصو ل يا ارائه خدمات ، خريداري شده و نگهداري مي شود، و
د . ماهيت مصرفي دارد و به طور غيرمستقيم در جهت فعاليت واحد تجاري مصرف مي شود.
*** اقلامي كه به طور معمول و با توجه به شرايط ايجاد شده به منظور فروش نگهداري مي شود )از قبيل ضايعات توليد،
داراييهاي ثابت بركنار شده و اقلام اسقاطي( بايد بطور جداگانه طبقه بندي شود )بند .(51
در پايان دوره مالي موجودي كالا و مواد در تراز نامه بسيار شاخص بوده و در رديف دارائيهاي جاري مي باشد .
اهميت كالا در سازمانها ، كشورها و اصولاً در مجموعه جهان بركسي پوشيده نيست، با بررسي ترازنامه ها هر سازمان و يا هر
شركتي متوجه ميشويم كه قسمت عمده دارائي هاي آن شركت/سازمان را موجودي كالا تشكيل مي دهد. شايد چيزي حدود
50تا 60درصد هزينه هر پروژه مربوط به كالاي آن مي باشد.
كالاهاي موجودي در انبار به سه دسته تقسيم مي شوند:
الف( كالاهاي عمومي )استاندارد( )(
GENERAL ITEMS
اصطلاحاً به كالاهائي گفته مي شود كه قابل تأمين از منابع عمومي بوده و توليد و فروش آنها منحصر به سازنده و منبع خاصي
نمي باشد و براي خريد و تهيه آن مي توان از منابع عمومي توليد كننده آن كالا استعلام بها و بر اساس بهترين پيشنهادات
اقدام بخريد نمود. شرح و مشخصات اين نوع كالاها معمولاً با توجه به استانداردهاي معتبر اعم از داخلي يا خارجي تنظيم
ميگردد و نبايد در تنظيم شرح آنها به نام سازنده يا فروشنده خاصي اشاره كرد يا از شماره هاي فني اختصاصي سازندگان و
فروشندگان ) (
PART NOدر تنظيم شرح و مشخصات آنها استفاده نمود.
ب( كالاهاي اختصاصي )(
SPECIAL ITEMS
اصطلاحاً به كالاها و قطعاتي گفته مي شود كه فقط بايد از منبع خاص تأمين شود. مشخصات اين نوع كالاها بصورت اختصاصي
و بر اساس كدها يا پارت نامبرهاي اختصاصي سازنده يا فروشنده خاص مربوطه تنظيم مي گردد و معمولاً بايد براي تأمين آنها
از طريق همان منبع خاص ذكر شده در شرح و مشخصات كالا اقدام گردد.



قطعات يدكي ماشين آلات از نوع كالاهاي اختصاصي هستند كه بدليل اينكه مورد مصرف آنها در ماشين و دستگاه خاص مي
باشد منبع تأمين آن نيز سازنده يا فروشنده مربوط به همان ماشين و دستگاه خاص مي باشد زيرا جزئيات اطلاعات مربوط به
ساخت قطعه و نقشه آن منحصراً در اختيار همان سازنده يا فروشنده خاص مي باشد مانند ميل لنگ و يا ميل سوپاپ كه
مشخصات آنها از طرف سازنده در حد فقط يك شماره فني ) (
PART NOدر اختيار خريدار قرار داده شده است.
غير از قطعات يدكي كالاهاي اختصاصي ديگري هستند مانند بعضي از مواد شيميائي خاص كه بايد از توليد كننده خاص
مربوطه خريداري شوند. مصرف اين نوع كالاها نيز بدلايل فني و ايمني بصورت اختصاصي تعيين گرديده است و جهت تأمين
كالاها الزاماً بايد از همان سازنده و با همان مارك مشخص شده خريداري گردد و معمولاً نبايد با كالاي مشابه ديگري از سازنده
ديگري جايگزين گردد مگر در شرايط اضطراري و با كسب مجوزهاي لازم.
انواع روش ها و سيستم هاي ارزيابي موجوديها :
در واحدهاي تجاري توليدي، سيستم ارزيابي موجوديها براي تعيين بهاي تمام شده كالاي خروجي و هم ارزش موجوديهاي
پايان دوره، براي تهيه صورتهاي مالي محاسبه مي شود. بهاي تمام شده موجودي مواد و كالا بايد دربرگيرند ه مخارج :
-1خريد،
-2مخارج تبديل و
-3ساير مخارجي باشد كه واحد تجاري در جريان فعاليت معمول خود، براي رساندن كالا يا خدمات به مكان و شرايط فعلي
آن متحمل شده است.
** تخفيفات تجاري از بهاي خريد كسر مي شود.
ساير مخارج تنها تا ميزاني كه آشكارا به رساندن موجودي مواد و كالا به مكان و شرايط فعلي آن مربوط است به عنوان بخشي
از بهاي تمام شده موجوديها منظور مي شود )بند 17استاندارد .(8
**موارد زير، نمونه هايي از مخارجي است كه در بهاي تمام شده موجوديها منظور نمي شود:
الف . مبالغ غيرعادي مربوط به ضايعات مواد، دستمزد و . . ) ضايعات قابل كنترل .(
ب . مخارج انبارداري باستثناي مخارجي كه در فرايند توليد براي انبارداري محصولاتي كه نياز به پردازش بيشتر دارند، انجام
مي شود )هزينه هاي انبار محصول در بهاي تمام شده لحاظ نميشود.(
ج . سربار اداري كه در رساندن موجوديها به مكان و شرايط فعلي نقشي ندارد.
د . مخارج فروش .



برخي مخارج به شرح زير در صورت احراز شرايط مربوط ، قابل احتساب در مخارج خريد است:
-1مخارج تأمين مالي واردات مواد و كالا به صورت اعتباري از نوع يوزانس به شرط آنكه به موجب مقررات موضوعه، واردات
مزبور به صورت نقدي مجاز نباشد.
-2در شرايطي خاص ، مخارج تأمين مالي را مي توان در بهاي تمام شده موجوديها منظور كرد . )بند 6استاندارد:(13
موجوديهايي كه رساندن آن به وضعيت قابل فروش مستلزم صرف دوره زماني قابل ملاحظه اي است(.......
-3در شرايط استثنايي طبق استاندارد ) 16بند ,25استاندارد (8با عنوان تسعير ارز ، مابه التفاوتهاي ريالي مورد مطالبه ناشي
از افزايش قابل ملاحظه نرخ رسمي ارز )مثلاً از شناور به صادراتي (، به شرط اينكه تخصيص آن به آحاد بهاي خريد مواد و
كالاي مربوط امكانپذير باشد.
اندازه گيري موجودي مواد و كالا
موجودي مواد و كالا بايد برمبناي ” اقل بهاي تمام شده و خالص ارزش فروش ) “(
LCMتك تك اقلام يا گروههاي اقلام
مشابه، اندازه گيري شود.
مبالغ غير قابل بازيافت به عنوان هزينه كاهش ارزش موجودي مواد و كالا به سود و زيان منظور ميشود.
”خالص ارزش فروش “ عبارت است از :
-1بهاي فروش موجودي مواد و كالا
-2پس از كسر تمام مخارج مربوط بعدي تا مرحله تكميل
-3و كسركليه مخارج بازاريابي ، فروش و توزيع كالا كه مستقيماً به اقلام مورد نظر مربوط مي شود.
خالص ارزش فروش نبايد براساس نوسانات موقتي قيمت فروش براورد شود، بلكه بايد بر قابل اتكا ترين شواهد موجود در
زمان براورد مبلغ خالص ارزش فروش موجوديها مبتني باشد
.
-1سيستم ارزيابي ادواري موجودي )(Periodic Inventory System
همان طوري كه از نام سيستم ادواري موجودي كالا بر مي آيد در صورت استفاده از اين سيستم مبلغ كالاي در دست فقط در
پايان هر دوره تعيين مي شود، در اين روش مقدار موجوديهاي آخر دوره شمارش شده و ارزش آن بر مبناي يكي از روشهاي
پذيرفته شده گردش بهاي تمام شده استاندارد در حسابداري كه در ادامه خواهد آمد تعيين مي شود و یک حسابدار با كسر
كردن ارزش آن از بهاي تمام شده كالاي موجودي، بهاي تمام شده كالاي خروجي دوره را محاسبه مي نمايند و بيشتر در
شركت هاي مناسب است كه تنوع اقلام زياد و بهاي تمام شده كم باشد.



ارزش كل كالاي هاي موجود طي دوره = ارزش موجودي در ابتداي دوره + ارزش كل ورودي طي دوره
بهاي تمام شده كالاي خروجي = ارزش كل كالاي موجودي طي دوره )از رابطه قبل( - ارزش موجودي در پايان دوره
- 2سيستم ارزيابي دايمي موجودي
در صورت استفاده از اين سيستم سابقه اي مستمر و لحظه به لحظه از تغييرات در موجودي كالا بدست مي آيد. گرچه در
سيستم دايمي نيازي به شمارش موجودي كالاي پايان دوره نيست، با اين وجود به منظور تاييد مانده موجودي كالا بايد حداقل
يك مرتبه در سال شمارش شوند، در اين سيستم ، كليه مبادلات مربوط به ورود و خروج درحساب موجودي ها ثبت مي شود.
در صورتي كه بهاي تمام شده با گذشت زمان تغيير كند، بر مبناي يكي از روش هاي ارزيابي پذيرفته شده در حسابداري
گردش بهاي تمام شده انتخاب و براي ارزشيابي بكار برده شود
.
برخي از روشهاي مختلف ريالي نمودن اسناد در ارزيابي موجوديها عبارتند از :
- 1روش FIFOيا اولين صادره از اولين وارده ).(First In First Out
اين روش متداولترين روش ارزيابي موجوديهاست، در اين روش فرض مي شود قديمي ترين كالاي موجود، قبل از ساير كالاها
صادر يا به فروش مي رسد
. اين فرض درباره جريان هزينه ها معمولاً با واقعيت مطابقت مي كند.


فايفو در هر سيستم ادواري و دايمي نتايج مشابه اي را براي موجودي كالاي پايان دوره و بهاي تمام شده كالاي خروجي در
اختيار مي گذارد. شركتها معمولاً سعي مي كنند كه قديمي ترين كالاي خود را ابتدا به فروش رسانند در حقيقت كالاهاي
فاسد شدني و كالاهايي كه مشمول نايابي هستند بايد به شيوه فايفو با آنها برخورد شود. گردش اقلام بهاي تمام شده در اين
روش، معمولاً با گردش فيزيكي اقلام موجوديها مطابقت مي كند و موجب ارزيابي موجوديهاي آخر دوره با قيمتهاي نزديك
بجاري مي شود. ضمناً اجراي اين روش در دوره هايي كه قيمتها در حال افزايش است موجب ايجاد سود ناخالص بيشتر مي
شود. عليرغم مزاياي فوق سود بيشتر موجبات ماليات بر درآمد بيشتر را فراهم مي آورد و در آمد هاي جاري با اقلام بهاي
تمام شده نسبتاً قديمي مقايسه مي شود و در نتيجه كارايي و سود بيش از واقع نشان داده مي شود، ضمن اينكه براي
جايگزيني اقلام موجوديها بهاي بيشتري نيز بايد پرداخت گردد. مقابله اقلام بهاي تمام شده قديمي با در آمد هاي جاري
ايجاد شده موجب سود حاصل از نگهداري موجوديها مي شود كه به نوبه خود باعث نشان دادن قدرت سودآوري بيش از واقع
و احتمالاً گمراهي گروههاي ذينفع مي شود
.
- 2روش LIFOيا اولين صادره از آخرين وارده ):(Last In First Out
در اين روش فرض بر اين است كه جديدترين كالاهاي خريداري شده قبل از ساير كالاها به فروش يا مصرف مي رسد، بنابراين
جريان خروج هزينه در اين روش عكس جريان ورود هزينه است، از اين رو مخارج رابطه نزديكي با درآمدهاي جاري دارند و
اعمال اين روش باعث تطابق مناسب هزينه ها با درآمد مي شود، در مواردي كه قيمتها روند صعودي دارد، بكارگيري روش
مزبور باعث بهبود جريان وجوه و سود ناخالص به ميزاني كمتر محاسبه و ماليات بر درآمد كمتري پرداخت مي گردد كه موجب
بهبود وضعيت نقدينگي و گردش وجوه نقد مي شود ضمناً درآمد جاري با اقلام بهاي تمام شده نزديك به قيمتهاي جاري
مقايسه و مقابله مي شود. در دوره هايي كه بهاي تمام شده كالا در حال تغيير است، بهاي تمام شده كالاي فروش رفته و
موجودي كالاي پايان دوره در روش لايفو را معمولاً براي موجودي كالا مناسب نمي دانند زيرا مبالغ ريالي موجودي مواد و كالا
درج شده در ترازنامه هيچ رابطه اي با سطح مخارج اخير ندارد.
در حالي كه استفاده از روش هاي فايفو در سراسر جهان معمول مي باشد آمريكا تنها كشور قابل ذكري است كه روش لايفو
در آن در سطح وسيع مورد استفاده قرار مي گيرد.



- 3روش ميانگين موزون ) (Weighted Averageساده و متحرك.
الف- سيستم ادواري: در اين سيستم از قيمت ميانگين موزون يك واحد كالا براي دوره استفاده مي شود. قيمت ميانگين
موزون يك واحد از تقسيم جمع بهاي تمام شده كالاهاي آماده براي خروج به تعداد واحد كالاهاي آماده براي خروج به دست
مي آيد. با ضرب قيمت ميانگين يك واحد در تعداد كالاهاي خارج شده و موجودي پايان دوره مي توان مبلغ موجودي پايان
دوره را بدست آورد.
ب- سيستم دائمي: در اين سيستم از ميانگين متحرك يك واحد استفاده مي شود به اين صورت كه بعد از هر بار خريد براي
هر واحد يك قيمت ميانگين جديد محاسبه شده )از تقسيم جمع بهاي تمام شده كالاهاي آماده براي خروج )مانده موجودي(
در آن تاريخ به تعداد كالاهاي آماده براي خارج شده )مانده موجودي( در آن تاريخ( و تا زماني كه محموله جديدي خريداري
نشده است براي كالاهاي خروجي از انبار از اين نرخ استفاده مي شود. روش مورد استفاده در سيستم يكپارچه كالا شركت
ملي نفت ايران روش ميانگين موزون مي باشد.
.(
Specific Identification) - روش شناسايي ويژه4
اعمال اين روش مستلزم پيگيري جريان فيزيكي و بهاي تمام شده هر قلم از موجوديها از زمان تحصيل تا موقع فروش يا
مصرف است. اين روش در زماني مناسب است كه ارزش ريالي هر قلم از موجودي را بطور جداگانه اي مشخص كرد و معمولاً
براي اقلام گران قيمت و منحصر به فرد مثل جواهرات و آثار هنري و نظير آنها كاربرد دارد
.
كداميك از روش هاي نگهداري و ارزيابي موجودي كالا در شرايط تورمي سود كمتري را نشان مي دهد:
در روش لايفو موجودي پايان دوره با نرخ ارزان تر نشان داده مي شود پس بدليل بالا رفتن بهاي تمام شده كالا فروش رفته
طي دوره سود را كمتر نشان مي دهد و به همين دليل استفاده از اين روش در ايران ممنوع است.
در روش فايفو موجودي كالاي پايان دوره به قيمت روز نزديك تر است و در نتيجه در شرايط تورمي سود را بيشتر نشان مي
دهد.



تعريف استاندارد و استاندارد نمودن كالا
بطور كلي استاندارد مناسب ترين الگو و معياري است كه توسط يك مركز صلاحيت دار رسمي پذيرفته مي شود و بصورت
مدون در اختيار دست اندركاران موضوع استاندارد قرار ميگيرد تا آن را مورد استفاده و عمل قرار دهند.
مشخصات استاندارد در شركت ملي گاز ايران به مشخصاتي گفته مي شود كه به تأييد و تصويب كميته عالي استاندارد رسيده
باشد. استاندارد نمودن كالا در شركت اصطلاحاً به معني تنظيم مجموعه مشخصاتي از كالاست كه در مقابل نيازهاي شركت
داراي شرايط فني
ايمني و اقتصادي مناسب باشد.
مشخصات كالا معمولاً شامل مشخصات طرح، مشخصات فيزيكي، شيميائي، مواد اوليه و روشهاي كنترل كيفيت و كيفيت
بازدهي در مرحله كاربردي باشد.
ضرورت شناخت تنوع كالاها
براي اينكه بتوان كالاها و قطعات مصرفي يك تأسيسات بزرگ شبيه تأسيسات شركت ملي گاز را طبقه بندي و استاندارد
نمود ابتدا بايد يك بررسي كلي از انواع وسايل ، دستگاهها، اجناس و قطعات مصرفي آن تأسيسات بعمل آورد و با در نظر
گرفتن تنوع آنها فهرست كلي اقلام را تهيه نمود.
اين فهرست كلي براي كالاهاي صنعت نفت )صنايع نفت و گاز و پتروشيمي( قبلاً توسط شركت نفتي
SHELLتهيه شده
است و شركت ملي نفت ايران آن را بعنوان الگوي استاندارد سيستم طبقه بندي و استاندارد كالاي خود برگزيد و به تبع آن
شركتهاي ملي گاز و پتروشيمي نيز از آن استفاده مي نمايند.
اين فهرست كلي از كالاها اصطلاحاً بنام راهنمايي طبقه بندي كالا ) (
CODING SCHEDULEو يا فهرست عمومي
كالاهاي صنعت نفت تدوين يافته و در اختيار تحليل گران و آناليست هاي طبقه بندي و استاندارد كالاي صنعت نفت قرار
گرفته است.
در مواردي نيز كه وسايل و دستگاههاي جديدي در سطح صنعت مورد استفاده قرار بگيرد كه نوع آن و يا خانواده آن در اين
فهرست قبلاً پيش بيني نشده است با رعايت چهارچوب و اصول فهرست و رعايت توازن در آن نوع جديد كالا به فهرست
اضافه خواهد گرديد.
طراحي و تدوين اين فهرست عمومي از تنوع كالاها معمولاً توسط گروههاي كارشناسي كالا مركب از متخصصين رشته هاي
مختلف صنعت انجام گرديده و يا ميگردد در گروه كارشناسي مزبور اين فهرست را با راهنمايي هاي مناسب هر گروه اصلي
تدوين و جهت طبقه بندي انواع كالاي مختلف صنعت در اختيار تحليل گران )آناليست ها( طبقه بندي كالا قرار ميدهند تا با
توجه به راهنمايي هاي ارائه شده نسبت به كدگذاري اجناس و قطعات اقدام نمايند. براي استفاده بهتر از اين فهرست، آن را
به دو صورت مختلف يكي بترتيب شماره اي بنام كتابچه راهنماي طبقه بندي كالا ) (
CODING SCHEDULEو ديگري
را به ترتيب حروف الفبا و بنام كتابچه فهرست عمومي الفبايي كالاها ) (
GENERAL INDEXتنظيم مي نمايند.


تاريخچه طبقه بندي كالا MESC
در صنايع نفت و گاز و پتروشيمي كه اصطلاحاَ به آن صنعت نفت مي گويند صدها هزار قلم كالا با مشخصات فني/ تداركاتي
مختلف وجود دارد وكمتر كالايي را مي توان يافت كه در اين صنعت عظيم مصرف نداشته باشد. از پيچ ومهره ساده گرفته تا
وسائل ابزار دقيق و الكترونيك. از پوشاك گرفته تا وسائل آتش نشاني و از مته حفاري گرفته تا مواد خوراكي و دارويي. اين
گستره وسيع كالا، سيستم طبقه بندي كالا موثري را طلب مي كند. سيستمي كه انواع مختلف كالا را به نوعي منطقي در
خود جاي داده و قابليت انعطاف فراواني براي پذيرش اقلام جديد، جابجايي آنها و حذف اقلام قديم داشته باشد و با توجه به
ماهيت فعاليت صنايع نفتي دائماَ اقلام جديدي به اين صنعت اضافه شده واقلام فراواني از رده خارج مي شوند طبقه بندي
( كد و استاندارد مواد و تجهيزاتMaterial and Equipment Standards and Code ) كه مخفف عبارتMESC كالا
است توسط شركت شل در سال 1932براي طبقه بندي كالاهاي حوزه نفت و گاز اين سازمان ايجاد گرديد. با گذشت زمان
اين طبقه بندي توانست جاي پاي خود را در اكثر سازمان هاي حوزه نفت و گاز باز نمايد، در حال حاضر طبقه بندي كالا
MESCيكي از مهترين ابزارهاي طبقه بندي و ايجاد زبان مشترك در بين شركت هاي حوزه نفت و گاز تبديل شده است.
در ابتدا طبقه بندي كالا
MESCبصورت هفت رقمي و بعدا بصورت هشت رقمي و از اواسط سال 1946نحوه طبقه بندي و
كدگذاري آن دگرگون شده و به صورت امروزي آن )ده رقمي( درآمد. در ايران نيز با انعقاد قرارداد كنسرسيوم و تشكيل
شركت هاي عامل نفت ايران در مناطق نفت خيز جنوب و پالايشگاه آبادان، به منظور مدرنيزه نمودن چرخه لجستيك كالا با
كمك متخصصين شركت نفت شل هلند بكارگيري طبقه بندي كالا
MESCعملياتي گرديد.
اهداف طبقه بندي و استاندارد كالا درصنعت:
.1به حداقل رسانيدن تنوع كالاهاي مصرفي در سطح صنعت
.2كاهش هزينه هاي تداركاتي، حمل ونقل، ترخيص، انبارداري وتوزيع كالا
.3تقليل سرمايه راكد انبارها
.4تسهيل در كاربرد ونگه داري وتعميرات دستگاهها و ماشين آلات و آموزشهاي مربوطه.
.5تسهيل در زمان بندي و برنامه ريزي تعميرات و تاُمين بموقع قطعات مورد نياز.
.6ايجادهماهنگي در تهيه وتدارك و يكنواخت كردن كالاهاي عمومي و مشترك مورد مصرف صنايع نفت و گاز و پتروشيمي.
جايگزيني كالاهاي مصرفي باكالاهاي مشابه جديد در چهارچوب سياستهاي كلي بازرگاني داخل وخارج.
.7ايمني بيشتر در عمليات اجرايي وبهره برداري.
.8ايجاد يك زبان مشترك، ساده وقابل درك براي متقاضيان وبراي دست اندركاران كالا درسطح نفت .
.9صرفه جويي در زمان نوشتن شرح تفضيلي كالا


.10تسهيل دراستفاده از كامپيوتر جهت ثبت اطلاعات وآمار مصرف وسفارش ونهايتاَ پي ريزي يك برنامه مطلوب براي امر

خريد، نگهداري وتوزيع كالا
ارقام تشكيل دهنده شماره ده رقمي
MESCبترتيب زير تقسيم بندي ومشخص شده اند.
در اين روش ) شماره گذاري ده رقمي كالاها( كليه اقلام مصرفي جاري وآتي دريك صد گروه داخلي) 00تا ( 99پيش بيني
شده است. تاكنون درصنعت نفت وگاز و پتروشيمي) وزارت نفت( بيش از 90گروه اصلي استفاده شده است . عليرغم اينكه
منطق نام گذاري و مشخصات گروههاي صد گانه ازحفاري، اكتشاف و ابزار توليد خام شروع شده و تا پالايش، حمل ونقل
نفت وگاز و فرآورده ها و ساير نيازها و متعلقات مربوطه ادامه ميابد, لكن به جراُت ميتوان ادعا كرد كه كليه دستگاهها و
ماشين آلات صنعتي و يا قطعات وكالاهاي عمومي مصرفي صرفنظر از اينكه مربوط به تاُسيسات نفتي بوده و يا در ارتباط
با ساير صنايع كشور باشند قابل دسته بندي وطبقه بندي درچارچوب ارائه شده خواهند بود. هرگروه اصلي مشتمل بر صد
گروه فرعي از00تا 99مي باشد كه جهت وسمت گيري كالاي مورد بحث را نشان مي دهد منطق ومحتواي گروههاي فرعي
مانند گروههاي اصلي است كه تشخيص اين گروههاي فرعي بر حسب مورد و با توجه به گروه اصلي مربوطه به روشهاي
مختلفي صورت مي پذيرد. هر گروه فرعي نيز مشتمل بر يكصد گروه فرعي تر از 00تا 99مي باشد كه نوع كالا را بطور
مشخص بيان مي كند با توجه به معناي هر گروه اصلي وگروه فرعي محتواي گروه فرعي تر به نوع كالاي مورد نظر نزديكتر
شده و مشخصات تقريباَ كامل جنس دراين مرحله قابل تشخيص است. بدين ترتيب 6رقم از 10رقم مربوط به كد گذاري كالا
مشخص مي شود وميتوان اين طور نتيجه گيري كرد كه كل كالاها براساس اين طبقه بندي به يك ميليون نوع قابل تقسيم
100×100×100=1/000/000 .بندي مي باشند
اما براي رسيدن كامل به مشخصات خاص و دقيقي ازكالاي مورد نظر به هر يك ازكدهاي 6رقمي فوق الذ كر اعداد 00تا 999
)عدد سه رقمي( رانيز اضافه نموده وتا 9رقم آنرا تكميل مي نمايند. به اين ترتيب در سيستم طبقه بندي و استاندارد كالاي
وزارت نفت عملاَ مي توان تا يك ميليارد قلم كالاي مختلف را شماره گذاري كرد. دراين سيستم، هريك ازاقلام كد شده اعم
از لوازم يدكي يا كالاي عمومي بايك كد 10رقمي مشخص و شناخته خواهند شد كه رقم دهم آنرا نمودار كالا تشكيل مي دهد
و از 0تا 9به شرح ذيل تغيير مي كند .
در توضيح بيشتر قسمتهاي تشكيل دهنده شماره
MESCبايد گفت:
:(
MAIN GROUP) - گروه اصلي1

X
نموداركالا
XXX
شماره رديف كالا
XX
گروه زيرفرعي
XX
گروه فرعي
XX
گروه اصلي


حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران تهيه كننده : مازيار زارعي
20
گروه اصلي ماهيت عمومي كالا را نشان ميـدهد . مثـلاً اعـداد 13تا 42بيانگــر كشـور سازنـده ، رقـم 89نشانــدهنده
اقـلام شيـميايي ، 43دستگاههاي پالايشي ، 13ديگهاي بخار ، 16توربينها و
مي باشد. يكصد گروه اصلي در صنايع
نفت و گاز و پتروشيمي ميتوان به 12قسمت عمده تقسيم بندي نمود كه هر قسمت به يك زمينه عملياتي مشخص گرايش
دارد . مثلاَ قسمت
Cمربوط به كالاهاي حمل وتقل و قسمت Fمربوط به كالاهاي برقي مي باشد .
در ادامه ليست گروههاي اصلي طبقه بندي كالا )دو رقم سمت چپ( كه در سيستم طبقه بندي و استاندارد كالاي صنعت نفت
مورد استفاده قرار ميگيرد در ذيل ملاحظه خواهيد نمود.
فهرست گروه هاي اصلي طبقه بندي كالا :
) -A (1حفاري و توليد
گروه : 1ماشين آلات حفاري و كل حفاري
گروه : 2ماشين آلات توليد و سيمان
گروه : 3ابزار آلات حفاري و توليدي
گروه :5ابزار آلات سيمانكاري و كل حفاري
گروه : 6ابزار آلات تعميرات
گروه : 7ابزار دقيق حفاري
گروه : 8ابزار دقيق كنترل كل حفاري و توليد
گروه : 9كالاهاي حفاري ، كل حفاري و سيمانكاري
گروه : 10كالاهاي مورد استفاده در استخراج و توليد
گروه : 11دكل حفاري و متعلقات
گروه : 12دستگاههاي عملياتي و زمين شناسي و لرزه نگاري
) -B (2تأسيسات و ماشين آلات، عمومي
گروه : 12ديگ بخار و متعلقات
تهيه كننده : مازيار زارعي حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران
21
گروه : 14موتورهاي احتراقي )بغير از اروپائي، انگليسي و آمريكائي(
گروه : 15موتورهاي بخاري ، رفت و برگشتي
گروه : 16توربينهاي بخاري
گروه : 17موتورهاي احتراقي )اروپائي(
گروه : 18موتورهاي احتراقي )انگليسي(
گروه : 19موتورهاي احتراقي )آمريكائي(
گروه : 20توربينهاي گازي
گروه : 21كمپرسورهاي پمپمهاي خلاء )اروپائي(
گروه : 23كمپرسورهاي پمپمهاي خلاء )انگليسي(
گروه : 25كمپرسورها، پمپهاي خلاء )بغير از اروپائي ، انگليسي و آمريكائي(
گروه : 26پمپ هاي رفت و برگشتي ) بغير از اروپائي و انگليسي و آمريكائي(
گروه : 27پمپهاي رفت و برگشتي )اروپائي(
گروه : 28پمپهاي رفت و برگشتي )انگليسي(
گروه : 29پمپهاي رفت و برگشتي )آمريكائي(
گروه : 30پمپهاي دوراني و گريز از مركز )بغير از اروپائي ، انگليسي و آمريكائي(
گروه : 31پمپهاي دوراني و گريز از مركز )اروپائي(
گروه : 32پمپهاي دوراني و گريز از مركز )انگليسي(
گروه : 33پمپهاي دوراني و گريز از مركز )آمريكائي(
گروه : 34پمپهاي متفرقه
گروه : 36دستگاههاي بالابر
گروه : 37دستگاههاي جاده سازي، كانال كني و ساختمان

حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران تهيه كننده : مازيار زارعي
22
گروه : 38ماشين آلات متفرقه
گروه : 40تأسيسات گاز و ضمائم آن
گروه : 41تأسيسات پتروشيمي ، ضمائم و مشتقات
گروه : 42تأسيسات فرعي، ضمائم و متعلقات
گروه : 43تأسيسات پالايشگاهها، ضمائم و متعلقات
گروه : 44تأسيسات واحدهاي بسته بندي و لوازم مربوطه
) -C (3حمل و نقل
گروه : 45اتومبيلهاي )اروپائي(
گروه : 46اتومبيلهاي )غير اروپائي(
گروه : 47كاميونها و اتوبوسها )اروپائي(
گروه : 48كاميونها و اتوبوسها )غير اروپائي(
گروه : 50تراكتورها و تريلرها )كاترپيلار(
گروه : 51لكوموتيوها، واگنها و دستگاههاي راه آهن
گروه : 52وسائط نقليه دريائي، كوچك
گروه : 53وسائط نقليه دريايي، نفتكش
گروه : 55وساط متفرقه نقليه، متعلقات وسائط نقليه
گروه : 56دستگاههاي مربوط به تعميرگاه و ابزار آلات مربوط به اتومبيل
گروه : 57هواپيمائي
) -D (4متعلقات ماشين آلات ، آلات متحركه، تسمه ها
گروه : 58متعلقات ماشين آلات، آلات متحركه ، تسمه ها
تهيه كننده : مازيار زارعي حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران
23
گروه :59قطعات يدكي ابزار دقيق و وسائل اندازه گيري
گروه : 60ابزار دقيق، وسائل اندازه گيري و درجه ها
) -E (5لوازم ساختماني, مخازن و دستگاههاي كارگاهي
گروه : 61مخازن و اسكلتهاي فلزي
گروه : 62ابزارهاي ماشين آلات كارگاهي، ضمائم و متعلقات
گروه : 63ابزارهاي هوائي )بادي( و متعلقات
گروه : 64دستگاههاي جوشكاري و ديگر وسائل كارگاه
) -F (6وسائل الكتريكي
گروه : 65مولدها، مبدلها، انباره ها، يكسو كننده ها، وسائل حفاظت كننده كاتدي
گروه : 66موتورهاي برقي و قطعات
گروه : 67راه اندازها و وسائل قطع و وصل برقي
گروه : 68سيمها
كابلها و متعلقات
گروه : 69لامپها، اتصالات لامپها و متعلقات
گروه : 70لوله هاي برقي ، اتصالات مربوطه، فيوزها و ادوات مورد استفاده در برق منازل
گروه : 71دستگاههاي مخابراتي و الكترونيكي
گروه : 72كامپيوتر، لوازم و ابزار آلات دقيق سيستمهاي كامپيوتر
) -G (7كالاهاي لوله اي شكل ، شيرها و اتصالات
گروه : 73شيلنگها و اتصالات شيلنگها
گروه : 74كالاهاي لوله اي شكل

حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران تهيه كننده : مازيار زارعي
24
گروه : 75شير آلات
گروه : 76اتصالات و فلنجها
) -H (8مصالح ساختماني ، فلزات و سخت افزار ساختماني
گروه : 77مصالح عمومي و الوار
گروه : 78شمشها و ورقه هاي فلزي ، پلاستيكي و غيره
گروه : 79طناب سيمي ، طناب تابيده
زنجيره و قرقره
گروه : 80مصالح و سخت افزار ساختماني
گروه : 81سخت افزار عمومي و پيچ و مهره ها
) -I (9ابزار آلات و وسائل آب بندي
گروه : 83ابزار آلات كوچك
گروه : 85وسائل آب بندي و اجناس عايق بندي
) -J (10رنگها، روغنها و مواد شيميائي
گروه : 86رنگها، جلادهنده ها و غيره
گروه : 87روغنها و فرآورده ها
گروه : 88مواد سمباده اي ، براق كننده ها و تركيبات بطور عمومي
گروه : 89مواد شيميائي
گروه : 90لوازم و مايحتاج آزمايشگاهي
) -K (11تجهيزات پزشكي و داروها
گروه : 91لوازم و تجهيزات پزشكي، داروها و لوازم متفرقه طبي
) -L (12مبلمان ، لوازم منزل ، دفتر و انبار


گروه : 92مبلمان، لوازم منزل و مايحتاج باشگاه
گروه : 93اجناس تداركاتي و ملزومات دفتر و انبار
گروه : 94اجناس تداركاتي فروشگاه
گروه : 95پارچه، مواد نساجي و كالاها چرمي و لباس
گروه : 96دستگاههاي آتش نشاني و ايمني، سلاح و مواد منفجره
گروه : 97دستگاهها و كالاهاي توزيع و بازاريابي )منجمله تبليغات(
:(
SUB. GROUP) - گروه فرعي2
نشاندهنده نوع كالاست بعنوان مثال 53مربوط به مبدلها ، 49مربوط به كوره ها ، 14مربوط به مشعلها . تقسيم گروه اصلي
به يكصد گروه فرعي بستگي دارد به نوع كالاهايي كه در آن گروه اصلي قرار دارد . در تقسيمات فرعي ممكن است بعضي از
قسمتها فعلاَ درنظر گرفته نشوند و براي انواع كالاهائي كه درآينده احتمالاَ احتياج خواهد شد باز گذاشته شود. يك گروه
فرعي معمولاَ در برگيرنده يك دسته از انواع كالاهائي است كه مشخصات عمومي مشتركي دارند .
مثلاً: گروه اصلي ) : (81سخت افزار عمومي
گروه فرعي) : (31پيچهاي فولادي
:(
SUB. SUB. GROUP)- گروه فرعي تر3
براي تقسيم بندي گروه فرعي به گروههاي زير فرعي همان ترتيب طبقه بندي كه در بالا ذكر شد منتها درالگوي جزئي تر و
دقيق تر رعايت مي شود.
مثلاً: گروه فرعي تر ) :(813162پيچ فولادي، دنده درشت )(
UNC
-4شماره رديف كالا ):(ITEM NO
سه ) (3رقم بعدي هر كد MESCشماره مشخصات كالا است و بدين ترتيب 9رقم از شماره MESCرا كامل مي كند.
طبقه بندي
MESCبراي توصيف هر كالا 75خط اطلاعاتي )از كد 1الي (75در نظر گرفته است كه در هر خط يك مشخصه
از كالا تعريف شده و پاسخ داده مي شود به طور نمونه كدهاي 1الي 23توصيف مشخصه هاي ذاتي كالا را بر عهده دارند و



كد 24اشاره به توليد كننده و كشور آن دارد، كد 26تامين كننده و كشور آن را تعيين مي كند و كد 51مشخصه كاربرد يا
سايز را پاسخ مي دهد
:
Line 04 : TYPE,BOLTED COVER ,BODY C.ST TO ASTM A105
Line 05 : TRIM 13% CR., BOLT/NUT A193-B7/A194-2H,
Line 06 : DESIGN,DIMENSION,TESTING & MARKING TO BS5352
Line 26 : SUPPLIER:THE WHEATLEY CO 3303 CHARLES PAGE
Line 27 : BOULEVARD, BOX 3249 TULSA, OKLAHOMA, U.S.A.
Line 51 : SIZE 14 IN
(INDICATOR)- نمودار كالا5
نموداركالا يا نشانگر و يا شاخص رقم دهم شماره
MESCرا تشكيل مي دهد. نموداركالا بدين منظور بكاربرده ميشود كه
نوع كد گذاري كالا را از لحاظ فعال يا غير فعال بودن و داخلي يا خارجي بودن را مشخص نمايد نمودار كالا از 0تا 9به شرح
زيرتعريف شده است :
كد : 0احتمالا اين شماره هنوز بكار گرفته نشده است
.
كد : 1نشان دهنده كالاها و لوازم وارداتي ) به غير از قطعات يدكي وارداتي ( كه به عنوان كالاهاي استاندارد صنعت نفت
انتخاب شده اند
.
كد : 2نشان دهنده كالاها و لوازم يا قطعات يدكي است كه در داخل كشور ساخته يا تهيه مي شوند و بعنوان كالاي استاندارد
انتخاب شده اند
.
كد : 3نشان دهنده قطعات يدكي وارداتي است كه بعنوان قطعات يدكي استاندارد انتخاب شده اند.
كد : 4نمودار شماره موقت براي كالا بوده و فقط براي استفاده اداره طبقه بندي كالا مي باشد.
كد : 5نشان دهنده لزوم مراجعه به يك كد MESCديگر براي كسب مشخصات اصلي كالا است.
كد : 6نشان دهنده كالاهاي غير استاندارد اعم از لوازم و قطعات يدكي است كه مجددا نبايد سفارش داده شوند.
كد : 7نشان دهنده كالايي است كه قابل مصرف مي باشد ولي كالاي مشابه ديگري جانشين آن شده و ديگر سفارش داده
نخواهد شد
.
تهيه كننده : مازيار زارعي حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران
27
كد : 8نشان دهنده كالاي مستعملي است كه تعمير شده و قابل استفاده است و در انبار نگهداري مي گردد. ) كالاي دست
دوم (
كد : 9نشان دهنده كالايي كه هنوز مشخصات آن با هيچ يك از نمودارهاي فوق قابل تطبيق نبوده و مادام كه تصميم نهايي
درباره آن گرفته نشده است سفارش داده نخواهد شد
.
مثال:

گروه اصلي) :(81 سخت افزار عمومي
گروه فرعي ) :(8131 پيچهاي فولادي
گروه زير فرعي ) :(813162 پيچ فولادي دنده درشت
شماره رديف كالا ) :(813162329 به قطر 3/4اينچ به طول 4اينچ
شماره MESCكامل با نمودار) :( 0813163299) (9 كالاي تحت بررسي)موقت(

مراجع راهنماي طبقه بندي كالا
مرجع راهنماي طبقه بندي كالا كه تحليل گران وآناليستهاي طبقه بندي كالا براي طبقه بندي و كدگذاران كالا از آن استفاده
مي كنند عبارتند از :

-1راهنماي طبقه بندي كالا
-2فهرست عمومي كالاها
-3كتب طبقه بندي كالا
)(CODING SCHEDULE
)(GENERAL INDEX
)(MESC BOOKS

** در حال حاضر كتب طبقه بندي كالا بر روي سايت داخلي شركت پالايش نفت تهران جهت استفاده عموم قابل دسترس
است.
قيمت گذاري جهت فروش كالاها :
سند ) MT73فروش / واگذاري كالا به اشخاص ثالث :( جهت فروش / واگذاري كالا به اشخاص ثالث ) وزارتخانه ها ،
سازمانهاي دولتي ، ارگانها ، نهادها و پيمانكاران طرف قرارداد با شـركت ملـي نفت ايــران يا شـركتهاي تابعـه از اين سند
استفاده مي شود . كالاهايي كه مي خواهيم واگذار كنيم ابتداء تعيين قيمت مي نمائيم. ولي فرم
MT73بايستي با نرخ ميانگين
تنظيم شود تا بعداً با دريافت وجه از خريدار ما به التفاوت اين دو قيمت به حساب درآمد منتقل گردد .

حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران تهيه كننده : مازيار زارعي
28
ثبت مالي :
واسطه فروش به اشخاص ثالث )غير اسقاطي)() (5216بدهكار(
حساب موجودي كالا-جاري)/(4316سرمايه اي)) (4416بستانكار(
قيمت كالاها به دو شكل محاسبه مي شود اگركالايي را بخواهيم به شركتهاي تابعه وزارت نفت واگذار كنيم بايستي با قيمت
ميانگين كه از سيستم گرفته ايم اعمال نمائيم . ولـي در واگــذاري به اشخاص ثالث بايستي بر اساس اينكه اجناس داخلي
يا خارجي هستند با استفاده از فرمول ذيل قيمت فروش را تعيين نماييم .
نكته :
1منظور از اشخاص ثالث چه اشخاص و نهادهايي هستند ؟ منظور از اشخاص ثالث وزارتخانـه ها و نهادهـاي دولتي و
نهادهاي وابسته به نظام جمهوري اسلامي و پيمانكاران مجري طرحهاي عمراني و عمليات جاري مي باشند .
2دستگاههاي اجرايي شركت نفت موظف هستند قبل از اقدام واگذاري اجناس به اشخاص ثالث اطمينان پيدا كنند كه
واگذاري اين اجناس هيچگونه خللي در عمليات جاري شركت / واحد و يا اجراي عمليات پروژه ها ايجاد نخواهد كرد و
همچنين در هيچيك از مديريتها و شركتهاي تابعه وزارت نفت مورد نياز نباشد .
- 1قيمت واگذاري اجناس توليد داخلي موجود در انبار :
%30هزينه هاي بالاسري +
] هزينه هاي جانبي + قيمت روز كارخانه [
تبصره : اگر هزينه هاي حمل و بارگيري و باراندازي تا محل خريدار ، توسط شركت فروشنده انجام شود هزينه حمل و %3
آنرا به قيمت بدست آمده در بالا اضافه مي نمائيم .
-2-1قيمت واگذاري اجناس خريد خارجي موجود در انبارها :
%30هزينه هاي بالاسري + ) هزينه هاي جانبي + %3تورم سالانه +
FOBيا هزينه هاي ارزي خريد (
2 2اگر سياهه اجناس خريد خارجي مربوط به بيش از دو سال قبل باشد براي محاسبه هزينه هاي ارزي خريد فوق
الذكر بدين صورت عمل مي كنيم :
) فوب × %1تعديل تورم ماهانه ()+فوب( قيمت تمام شده سياهه
توضيح : هزينه هاي جانبي شامل هزينه هاي ثبت سفارش ، بيمه ، بانك ، حمل از خارج ، عوارض گمركي و
مي باشد .
3قيمت واگذاري اجناس خارجي خريد از داخل كشور :
] هزينه هاي انبارداري +هزينه هاي جانبي + هر كدام بيشتر ) قيمت روز ( يا ) 25درصد تورم سالانه + قيمت سياهه ( [ +
%30هزينه هاي بالاسري
انواع اسناد مالي در سيستم حسابداري شركت ملي نفت ايران :

-1
-2
اسناد دستي ) از طريق سيستم جامع مالي (
طريق سيستم يكنواخت كالا(
اسناد سيستمي )از

 

 


تهيه كننده : مازيار زارعي حسابداري انبارها / شركت پالايش نفت تهران

preview

  طراحی وب سایت با اصول سئوالماس سایت اصفهان